Hizmet ömrünü tamamlamış çelik halat değerli bir geri dönüşüm hammaddesidir. Yüksek karbonlu çelik telleri, demet bağlayıcı çelik özü ve galvaniz kaplaması ile birlikte ton başına ekonomik olarak değerlendirilebilir bir hurda akışıdır. Ancak hurda halat işlemi sıradan bir hurda demir alımı değildir; halatın hacmi büyük, kıvrılma riski yüksek ve uygun şekilde kesilmediğinde işleyenin yaralanma riski ciddi düzeydedir. Bu rehberde 2026 yılı için Türkiye’deki çelik halat hurda alım fiyat aralıklarını, geri dönüşüm sürecini, bertaraf yöntemlerini ve hurda halatın güvenli şekilde nakliyesini ele alıyoruz.
Çelik halat hurdası neden değerlidir?
Çelik halat üretiminde yüksek karbonlu çekme telleri (genelde 0,70-0,90 C) kullanılır. Bu teller normal yapı çeliğinden daha pahalıya mal olur; dolayısıyla hurda halat, sıradan inşaat demir hurdasına göre genelde kilogram başına %15-25 daha yüksek fiyatla alınır. Galvanizli halatlarda ek olarak çinko geri kazanımı söz konusu olabilir, ancak bu işlem ekonomik açıdan ayrı bir tesiste yapılır ve standart hurda alıcılarının fiyatına çoğunlukla yansımaz.
Hurda halatın diğer önemli özelliği fiber öz oranıdır. Fiber özlü (FC) halatlarda halat yoğunluğunun bir bölümü çelik dışı malzemedir; alıcılar bu nedenle FC halatı IWRC halata göre kg başına 0,50-1,00 TL daha düşük fiyatlandırır. Sahada büyük miktar hurda halat çıkıyorsa fiber özü kesip ayırmak ek gelir sağlayabilir.
2026 yılı için çelik halat hurda fiyat aralıkları
Aşağıdaki tablo, 2026 yılı ortalama Türkiye iç piyasası için tipik hurda halat alım fiyat aralıklarını gösterir. Fiyatlar; bölgeye, hurda hacmine, halatın temizliğine, galvaniz oranına ve günlük demir-çelik piyasasına göre değişir.
| Hurda Türü | Tipik Alım Fiyatı (TL/kg) | Notlar |
|---|---|---|
| IWRC çelik halat (çıplak, temiz) | 10,5 – 13,5 | En yüksek hurda fiyatı |
| Galvanizli IWRC halat | 9,5 – 12,5 | Çinko ayrımı ek tesis ister |
| Fiber özlü (FC) halat | 8,5 – 11,5 | Fiber öz değerden düşürür |
| Plastik kaplı çelik halat | 7,5 – 10,0 | Plastik kaplama ayrımı zorunlu |
| Paslanmaz çelik halat (304/316) | 45,0 – 75,0 | Ayrı kategoride değerlendirilir |
| Karışık halat hurdası | 7,5 – 10,5 | Düşük kategoride sınıflandırılır |
| Yağlı/gresli halat | 6,5 – 9,0 | Temizlik maliyeti düşülür |
Hurda fiyatları; İskenderun, İzmir Aliağa, Marmara Ereğli, Karabük, Mersin gibi demir-çelik üretim merkezlerine yakın bölgelerde genellikle %5-10 daha yüksek olur. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerin sanayi bölgelerinde de düzenli alıcı bulmak kolaydır.
Hurda halat nasıl tartılır ve satılır?
- Hurda hacmi ölçülür: Halat metre olarak bilinmiyorsa metre ile ölçülür; hacim hesabı için kg/m değeri kullanılabilir.
- Halat parçaları belirli uzunluklarda kesilir: Tipik olarak 1-1,5 metre uzunluğunda kesilen halat, hem nakliye hem hurda işlemcisi için uygundur.
- Toplam ağırlık tartılır: Alıcının kantarında ya da tarafsız bir kantarda tartım yapılır.
- Fiyat anlaşması yapılır: Günlük piyasa fiyatı üzerinden kg başı fiyat netleştirilir.
- Ödeme: Genellikle nakit veya banka havalesi ile ödeme yapılır; büyük miktarlarda fatura kesilir.
- Nakliye: Hurda halat, açık kasa kamyon veya römork ile alıcının tesisine taşınır.
Büyük sanayi tesisleri ve hurda toplama merkezleri, düzenli halat çıkışı olan müşterilerle yıllık kontrat yaparak sabit fiyat veya günlük piyasa fiyatına +/- prim mekanizması üzerinden çalışır.
Çelik halat hurdası nasıl güvenli kesilir?
Kullanılmış halatların hurdaya kesilmesi, üretim atığı halatlarına göre çok daha tehlikelidir; çünkü halat üzerinde birikmiş yorulma çatlakları kesim sırasında ani salınımlara yol açabilir. Sahada güvenli kesim için:
- Hidrolik halat kesici (rope cutter) kullanın; alev veya disk kesim öncelikli tercih değildir.
- Kesimden önce halatı her iki tarafında 2-3 sarım yumuşak tel veya zip-tie ile bağlayın; aksi halde demetler kesim sonrası açılır.
- Halatın iki ucunu sabitlenmiş bir pozisyonda kesin; serbest halatı asla havada kesmeyin.
- Eldiven, gözlük ve koruyucu ayakkabı zorunlu KKD’dir.
- Plazma veya alev kesim yapılıyorsa çevredeki yanıcı malzemeler temizlenmelidir; yağlı halat alev kesim sırasında tutuşabilir.
Çelik halat kesme yöntemleri ve hangi yöntemin hangi çap için doğru olduğu konusunda çelik halat kesme yöntemleri karşılaştırma rehberini kullanabilirsiniz.
Hurda halat bertaraf mevzuatı ne diyor?
Türkiye’de hurda metal işleme ve bertarafı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenlenmiştir:
- Atık Yönetimi Yönetmeliği (kod 17 04 05): “Çelik atık” sınıfında yer alır; yağlı veya kontamine olmuşsa ek tehlikeli atık (kod 17 04 09*) muamelesi gerektirir.
- Lisanslı geri dönüşüm tesisleri: Bertaraf yalnızca lisanslı tesislere yapılabilir.
- Atık taşıma formu (UATF): 1.000 kg üzerindeki hurda halat sevkiyatlarında UATF düzenlenmesi zorunludur.
- Atık beyanı: Yıllık atık beyanında halat çıkışı miktarı raporlanır.
Düzgün lisanslı tesise gitmemiş halat, çevre yönetmeliği ihlali kapsamında yüksek cezalara tabidir. Büyük tesislerin yıllık denetim raporlarında atık halat akışının izlenmesi zorunludur.
Hurda halatın geri dönüşüm süreci
- Toplama: Hurda halat lisanslı toplayıcı veya doğrudan dökümhaneye götürülür.
- Ön ayrım: Fiber öz, plastik kaplama, yabancı malzeme ayrılır.
- Kesme/parçalama: Dökümhane besleme boyutuna (genelde 1 metre altı) indirilir.
- Eritme: Elektrik ark ocağında (EAF) eritilir; karbon oranı ve diğer alaşım elementleri ayarlanır.
- Yeniden üretim: Genelde inşaat demiri (rebar) veya tel haddesi olarak geri kullanılır.
Çelik halat hurdasının yeniden çelik halat haline gelmesi nadirdir; çünkü halat teli için kullanılan yüksek karbonlu, çekme dayanımı yüksek özel hatlar, hurda eritimden gelen ham çelikten farklı kalitede başlar. Ancak ham çelik için en değerli geri dönüşüm girdilerinden biridir.
Hurda halatın hangi parçaları ayrı satılır?
Halat üzerindeki shackle, thimble, soket, kanca gibi bağlantı elemanları ayrı kategoride değerlendirilir; bunlar genelde dövme çelik veya alaşımlı çelik olduğu için kg başına farklı fiyatlandırılır. Paslanmaz çelik aksesuar ise paslanmaz hurda fiyatından satılır.
Hurda halatı yakmak zararlı mı?
Halatın üzerindeki yağ ve gres yanarken zehirli duman yayar; bu yüzden açık alanda halat yakmak hem yasaktır hem ciddi sağlık riski oluşturur. Yağlı halatı sahada ısıl işlemden geçirmek yerine lisanslı bertaraf tesisine teslim etmek doğru yaklaşımdır.
Bir vinçte çıkan halatın hurda değeri nasıl hesaplanır?
Halatın metre cinsinden uzunluğu, kg/m değeri ile çarpılarak toplam ağırlık bulunur. Örneğin 200 metre 16 mm 6×36 IWRC halat (kg/m = 1,06): 200 × 1,06 = 212 kg. Bu ağırlık günlük hurda fiyatı (örnek 11,5 TL/kg) ile çarpıldığında ~2.440 TL hurda değeri çıkar. Nakliye maliyeti bu değerden düşülür.
Paslanmaz çelik halat hurdası neden çok pahalı?
Paslanmaz çelik (AISI 304, 316) içinde nikel, krom ve molibden gibi pahalı alaşım elementleri bulunduğu için hurda değeri standart çelik halatın 5-6 katına çıkar. Ayrı toplanması ve karbon çeliği ile karıştırılmaması ek gelir sağlar.
Hurda halat satışından KDV kesilir mi?
Vergiye tabi mükelleflerin hurda satışlarında KDV uygulaması mevcuttur (genelde tevkifatlı olarak). Bireysel satışlarda fatura olmadan satış yapılır. Büyük tesislerin hurda satışları muhasebe disipline edilmelidir.
Çelik halat hurdası, doğru ayrım ve uygun nakliye ile düzenli bir ek gelir kaynağıdır. 2026 yılı için fiyatlar; demir-çelik piyasası, dolar kuru ve mevsimsel hurda akışına göre dalgalanır. Sahada hurda halatı uzun süre bekletmek hem değerini düşürür (paslanma, kirlenme) hem de işletme alanı işgal eder; düzenli alıcı ile yapılan kontrat veya periyodik teslimat hem ekonomik hem yönetimsel olarak tercih edilen yöntemdir.
Yeni Doğan Çelik Halat, 1994’ten bu yana çelik halat sektöründe faaliyet göstermekte; demir-çelik, liman, inşaat, vinç, petrol, maden, çimento ve asansör sektörlerine 1 mm’den 60 mm’ye kadar geniş çap aralığında TS EN belgeli halat ve TSE belgeli sapan temin etmektedir. Yeni halat alımlarınızda eski halat değerlendirme önerileri için iletişime geçebilirsiniz.
- Adres: Alınteri Bulvarı No:6-8 Ostim / ANKARA
- Telefon: 0312 394 04 96 — 0530 668 29 26
- E-posta: satis@yenidogancelikhalat.com.tr