2026 yılı periyodik kontrol hizmet fiyatları, vinç, asansör, çelik halat ve kaldırma ekipmanları işleten tüm işletmeler için kritik bir öneme sahiptir. Türkiye’de iş güvenliği mevzuatı kapsamında bu ekipmanların düzenli aralıklarla yetkili kurumlarca denetlenmesi yasal zorunluluktur. Bu makalede, 2026 yılı itibarıyla geçerli olan periyodik kontrol ücretlerini, hangi ekipmanların hangi sıklıkla kontrol ettirileceğini ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken hususları kapsamlı şekilde ele alıyoruz.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (İEKSGŞY) gereğince; vinçler, asansörler, baskı kapları, çelik halat ve sapan takımları gibi ekipmanlar periyodik kontrole tabidir. Bu kontroller, iş kazalarını önlemek ve ekipman ömrünü uzatmak açısından vazgeçilmez birer güvenlik güvencesidir.
Periyodik Kontrol Nedir ve Neden Zorunludur?
Periyodik kontrol, iş ekipmanlarının belirli aralıklarla uzman mühendisler tarafından gözle muayene, işlevsel test ve gerektiğinde tahribatsız muayene (NDT) yöntemleriyle incelenmesi işlemidir. Bu denetimler sonucunda bir periyodik kontrol raporu düzenlenir ve ekipmanın çalışmaya devam edip etmeyeceğine karar verilir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve buna bağlı yönetmelikler, işverenleri bu kontrolleri yaptırma konusunda açıkça sorumlu kılmaktadır. Periyodik kontrol yaptırılmayan veya uygunsuz bulunan ekipmanların kullanılması hem idari para cezasına hem de olası iş kazası durumunda hukuki yaptırımlara yol açar.
Kontrol yapacak kişilerin; makine mühendisi, elektrik mühendisi gibi ilgili mesleki yeterliliğe sahip olması ve A tipi muayene kuruluşu ya da akredite laboratuvar bünyesinde çalışması gerekmektedir. Bu nedenle periyodik kontrol hizmeti alırken hizmet sağlayıcının akreditasyon belgesini mutlaka talep etmelisiniz.
2026 Yılı Periyodik Kontrol Fiyat Tablosu
Periyodik kontrol fiyatları; ekipman türü, kapasitesi, yaşı, bulunduğu konum ve muayene kuruluşuna göre önemli ölçüde farklılık göstermektedir. Aşağıdaki tablo, 2026 yılı itibarıyla Türkiye genelinde uygulanan ortalama periyodik kontrol hizmet fiyatlarını yansıtmaktadır. Bu fiyatlar yaklaşık değerler olup KDV hariç belirtilmiştir.
| Ekipman Türü | Kontrol Periyodu | Ortalama Fiyat (TL, KDV Hariç) | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Köprülü Vinç (≤10 ton) | Yılda 1 kez | 4.500 – 7.500 | Statik + dinamik yük testi dahil |
| Köprülü Vinç (10–50 ton) | Yılda 1 kez | 7.500 – 14.000 | NDT gerekebilir, rapor dahil |
| Mobil Vinç / Araç Üstü Vinç | Yılda 1 kez | 6.000 – 12.000 | Kapasite belgesine göre değişir |
| Yük Asansörü (≤1.000 kg) | Yılda 1 kez | 3.000 – 5.500 | Elektrik + mekanik kontrol |
| İnsan Taşıma Asansörü | Yılda 1 kez | 3.500 – 6.000 | TSE belgeli kuruluş şart |
| Çelik Halat (per adet, ≤50 m) | 6 ayda 1 kez | 800 – 2.000 | Kırık tel sayımı, deformasyon testi |
| Zincirli Sapan (set) | 6 ayda 1 kez | 600 – 1.500 | WLL damgası, aşınma kontrolü |
| Kancalı Takım / Şakl | 6 ayda 1 kez | 400 – 900 | Deformasyon ve kırık kontrolü |
| Baskı Kabı / Kompresör | Yılda 1 kez | 2.500 – 6.000 | TÜRKAK onaylı kuruluş gerekir |
| Forklift / İstif Makinesi | Yılda 1 kez | 3.000 – 5.000 | Hidrolik + yapısal kontrol |
Not: Yukarıdaki fiyatlar 2026 yılı Türkiye ortalamasını yansıtmakta olup bölge, kuruluş ve ekipman yaşına göre değişkenlik gösterebilir. Kesin fiyat teklifi için yetkili muayene kuruluşunuzla iletişime geçiniz.
Vinç Periyodik Kontrol Fiyatları ve Kapsamı
Vinçler, iş güvenliği açısından en riskli ekipman kategorilerinden birini oluşturmaktadır. Bu nedenle vinç periyodik kontrol işlemleri hem en kapsamlı hem de en dikkatli yürütülmesi gereken denetimlerdir. Kontrol süreci; yapısal bütünlük incelemesi, mekanik aksamın muayenesi, elektrik sistemlerinin testi ve yük altında çalışma denemelerini kapsar.
Köprülü vinçlerde kontrol maliyetini etkileyen başlıca faktörler şunlardır: taşıma kapasitesi (ton cinsinden), köprü açıklığı, erişim güçlüğü (yükseklik faktörü), ekipman yaşı ve son kontrol tarihinden bu yana geçen süre. Özellikle 15 yılı aşkın köprülü vinçlerde tahribatsız muayene (NDT) testleri de raporun bir parçası hâline gelebilir; bu durum toplam maliyeti %20–30 oranında artırabilir.
Mobil vinçler ve araç üstü (hidrolik) vinçler için kontrol, genellikle ekipmanın bulunduğu sahaya gidilerek yerinde yapılır. Saha ziyareti için ek seyahat ücreti talep edilebileceğini göz önünde bulundurmanız önerilir. Büyük kapasiteli mobil vinçlerde (≥100 ton) kontrol maliyeti 20.000 TL’yi aşabilir.
Asansör Periyodik Kontrol Ücretleri
Asansör periyodik kontrol işlemleri, Asansörler Yönetmeliği (2014/33/AB) ve Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği çerçevesinde yılda en az bir kez yetkili A tipi muayene kuruluşlarınca yapılmak zorundadır. Bu kontroller; insan taşıma asansörleri, yük asansörleri ve servis asansörlerini kapsamaktadır.
İnsan taşıma asansörlerinde kontrol; kabin güvenliği, kapı kilitleme mekanizmaları, aşırı hız koruyucusu (limitör), tampon sistemleri, elektrik devreleri ve yük taşıma kapasitesi testlerini içerir. Yük asansörlerinde ise yapısal dayanım ve hidrolik sistem kontrolü ön plana çıkar.
Asansör periyodik kontrol ücretleri; asansörün türüne, kat sayısına, makinelerin yaşına ve muayene kuruluşuna göre değişmektedir. Ortalama olarak 2026 yılında insan taşıma asansörü başına 3.500 – 6.000 TL aralığında bir maliyet beklenmektedir. Çok katlı binalarda (15+ kat) ya da yüksek kapasiteli yük asansörlerinde bu rakam 8.000 – 12.000 TL’ye kadar çıkabilmektedir.
Çelik Halat ve Kaldırma Takımları Periyodik Kontrol Fiyatları
Çelik halat, sapan, zincir ve kanca gibi kaldırma takımları, vinç ve kaldırma sistemlerinin ayrılmaz parçalarıdır. Bu ekipmanlar yüksek gerilme kuvvetlerine maruz kaldığından, kaldırma takımı periyodik kontrolü vinç periyodik kontrolünden bağımsız olarak, daha sık aralıklarla (genellikle 6 ayda bir) yaptırılmalıdır.
Çelik halat kontrolünde incelenen başlıca parametreler şunlardır:
- Kırık tel sayısı ve dağılımı (bir adım uzunluğunda izin verilen azami kırık tel oranı)
- Çap kaybı (nominal çapa göre %10’dan fazla incelme hâlinde hurdaya ayırma zorunluluğu)
- Korozyon derecesi (yüzeysel / derinden / paslanma çukurları)
- Deformasyon (kıvrılma, ezilme, düğümlenme, burulma)
- Uç bağlantılarının (kovan, kama, ince bağlama) sağlamlığı
Sapan takımlarında ise WLL (Working Load Limit) damgasının okunabilirliği, halka ve kanca bağlantılarının durumu ve zincir halkalarındaki aşınma miktarı kontrol edilir. Çelik halat ve sapan periyodik kontrol hizmetleri için uzman desteği büyük önem taşımaktadır; çünkü hatalı bir değerlendirme, yük düşmesi gibi ölümcül kazalara zemin hazırlayabilir.
Periyodik Kontrol Sürecinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Periyodik kontrol sürecini doğru yönetmek, hem yasal uyumu sağlamak hem de gereksiz maliyetlerden kaçınmak açısından büyük önem taşır. İşte bu süreçte göz önünde bulundurmanız gereken kritik noktalar:
- Yetkili kuruluş seçimi: Kontrol yapacak kuruluşun TÜRKAK akreditasyonuna ve ilgili yönetmelik kapsamında A tipi muayene kuruluşu belgesi olup olmadığını mutlaka doğrulayın.
- Kontrol tarihlerini takip edin: Ekipman başına periyodik kontrol takvimi oluşturun; son kontrol tarihini ve bir sonraki kontrol son tarihini her ekipmanın dosyasına işleyin.
- Önceki raporu hazır bulundurun: Muayene ekibine bir önceki periyodik kontrol raporunu sunmak, anormal değişimlerin hızla tespit edilmesini sağlar.
- Ekipman erişimini kolaylaştırın: Köprülü vinç veya asansör kontrolü için ekipmanın çalışır durumda ve erişilebilir olması gerekir; aksi hâlde kontrol ertelenebilir ve ek seyahat ücreti doğabilir.
- Olumsuz raporları ciddiye alın: “Kullanılmamalıdır” veya “kısıtlı kullanım” notu içeren raporlarda ekipmanı derhal devre dışı bırakın; aksi durum hem iş güvenliği kanunu ihlali hem de tazminat sorumluluğu doğurur.
Periyodik kontrol fiyat tekliflerini karşılaştırırken yalnızca fiyata değil, raporun içeriğine ve muayene kuruluşunun deneyimine de dikkat etmelisiniz. Bazı firmalar düşük fiyat sunmakla birlikte kapsamlı NDT testleri yapmayabilir ya da raporları Türk standartlarına uygun düzenlemeyebilir.
Yasal Zorunluluklar ve Para Cezaları
Türkiye’de iş ekipmanlarının periyodik kontrolünü düzenleyen temel mevzuat şu şekilde sıralanabilir:
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (İEKSGŞY)
- Asansörler Yönetmeliği (2014/33/AB)
- Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği
- Basınçlı Kaplar ve Tesisatlar ile İlgili Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği
Periyodik kontrol yaptırılmaması durumunda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri tarafından uygulanabilecek idari para cezaları 2026 yılında önemli miktarlara ulaşmaktadır. Kontrol yapılmayan ekipman nedeniyle bir iş kazası yaşanması durumunda ise cezai sorumluluk işverenin yanı sıra işyerindeki teknik sorumluları da kapsamaktadır.
Ayrıca periyodik kontrol raporlarının iş yerinde muhafaza edilmesi ve yetkililerce talep edildiğinde derhal ibraz edilmesi yasal bir zorunluluktur. Raporların dijital arşivlenmesi, özellikle büyük filoya sahip işletmeler için büyük kolaylık sağlar.
Sık Sorulan Sorular
Periyodik kontrol ne sıklıkla yapılmalıdır?
Ekipman türüne göre değişmektedir. Genel kural olarak vinçler, asansörler ve baskı kapları yılda en az bir kez; çelik halat, sapan, zincir ve kanca gibi kaldırma takımları ise 6 ayda bir periyodik kontrole tabi tutulmalıdır. Ağır ve sürekli kullanım koşullarında bu süreler kısaltılabilir.
Periyodik kontrol raporu kaç yıl geçerlidir?
Periyodik kontrol raporunun geçerlilik süresi, kontrol periyoduna eşittir. Yıllık kontrol gerektiren ekipmanlar için rapor 1 yıl, 6 aylık kontrol gerektiren ekipmanlar için rapor 6 ay geçerlidir. Süre dolmadan bir sonraki kontrol yaptırılmazsa ekipmanın kullanımı mevzuat açısından yasal dayanaktan yoksun kalır.
Periyodik kontrol fiyatlarına KDV dahil midir?
Yukarıdaki tabloda belirtilen fiyatlar KDV hariç tutarlardır. Türkiye’de muayene hizmetlerinde genel KDV oranı (%20) uygulanmaktadır. Fiyat teklifi alırken teklifin KDV dahil mi hariç mi olduğunu açıkça sormayı ihmal etmeyin.
Hangi belgeler periyodik kontrol için gereklidir?
Muayene kuruluşuna sunulması gereken belgeler genellikle şunlardır: ekipmanın teknik özellikleri ve imalatçı belgesi (CE sertifikası, imalat belgesi), önceki periyodik kontrol raporu, ekipmanın servis / bakım kayıt defteri ve varsa son tamir-revizyon belgesi. Asansörler için ayrıca Yerleşim Belgesi (İmar Müdürlüğü onaylı) istenebilmektedir.
Periyodik kontrolde “olumsuz” rapor alırsak ne yapmalıyız?
Olumsuz periyodik kontrol raporu, ekipmanın güvenli şekilde kullanılamayacağı anlamına gelir. Bu durumda yapmanız gerekenler sırasıyla şunlardır: ekipmanı derhal devre dışı bırakın ve uyarı levhası asın; yetkili bir bakım firmasına raporda tespit edilen arızaları giderin; tamirat veya revizyon sonrasında yeniden periyodik kontrol yaptırın. Olumsuz raporu görmezden gelerek ekipmanı kullanmak, ağır iş güvenliği ihlali oluşturur.
Çelik halat periyodik kontrolünde hangi kriterler esas alınır?
Çelik halat periyodik kontrolünde TS EN ISO 4309 standardı referans alınmaktadır. Bu standartta; kırık tel sayısı, çap azalması, korozyon derecesi ve yapısal deformasyon için hurdaya ayırma kriterleri ayrıntılı biçimde tanımlanmıştır. Kontrolü yapan uzman, bu kriterlere göre halatın kullanıma devam edip edemeyeceğine karar verir.
Profesyonel Destek için Bize Ulaşın
Çelik halat, sapan, kancalı takım ve kaldırma ekipmanları konusunda uzman desteği için celik-halat.com ekibimizle iletişime geçin.