Kısa cevap: STS (Ship-to-Shore) halatları; gemi-rıhtım konteyner vincinde ana kaldırma (hoist), trolley ve bom kaldırma (boom hoist) görevlerini yapan çelik halatlardır. Uzun halat boyu, yüksek yük ve tuzlu deniz ortamı nedeniyle galvanizli, yüksek yorulma dayanımlı konstrüksiyonlar seçilir; çap vinç üreticisinin tablosuna, değişim ise ISO 4309 muayenesine göre belirlenir.
STS vinçleri konteyner terminalinin en kritik ekipmanıdır: gemi bekleme maliyeti saatlik olduğundan halat arızası doğrudan operasyonel kayba dönüşür. Bu nedenle STS halatları hem seçimde hem bakımda en titiz yaklaşım gerektirir.
STS Vinci Nedir ve Hangi Halatları Kullanır?
STS, rıhtımda raylı olarak ilerleyen, gemiden konteyner indirip yükleyen büyük bom’lu konteyner vincidir.
| Halat | Görevi | Kritik Nokta |
|---|---|---|
| Ana kaldırma (hoist) halatı | Spreader ve konteyneri kaldırır/indirir | Çok yüksek çevrim, uzun halat boyu, yorulma |
| Trolley halatı | Trolley’i bom boyunca ileri-geri taşır | Uzunluk, uzama, gerginlik dengesi |
| Bom kaldırma (boom hoist) halatı | Bom’u kaldırıp indirir (gemi geliş-gidişinde) | Yüksek statik yük, korozyon, muayene erişimi |
STS Halatı Seçerken Hangi Kriterlere Bakılır?
- Üretici tablosu: Çap ve konstrüksiyon vinç şemasından alınır; STS halatlarında çaplar genellikle diğer yard vinçlerinden daha büyüktür.
- Construction: Yüksek yorulma ömrü için çelik özlü, kompakt veya preslenmiş tel yapılar yaygındır; dönmezlik gereken yerlerde ilgili özel konstrüksiyon kullanılır.
- Korozyon koruması: Deniz ortamı için galvanizli tel ve iç yağlaması yüksek halat tercih edilir.
- Tel mukavemeti: 1770/1960 MPa sınıfları kapasite ve yorulma dengesiyle değerlendirilir.
- Uç bağlantısı: Soketleme türü (reçine, kama) ve sertifikalı uygulama şarttır.
Deniz Ortamı STS Halatını Nasıl Etkiler?
Tuzlu hava ve nem, tel yüzeyinde ve halat içinde korozyonu hızlandırır; paslanma, tel kopmasından önce dahi halat dayanımını düşürür. Yağlama aralığını kısaltmak, uygun yağ kullanmak ve halatı rıhtım yıkama/temizlik programına dahil etmek bu etkiyi azaltır.
STS Halatı Ne Zaman Değiştirilir?
Değişim kararı ISO 4309 muayenesine dayanır: tel kopması sayısı ve yeri, nominal çapta azalma, korozyon, ezilme ve deformasyon izleri. STS vinçlerinde değişim genellikle gemi boş zamanına planlandığı için halat durumunu trend olarak izlemek ve kritik halatlar için hazır stok/özel ölçülü halat bulundurmak duruş süresini kısaltır.
STS Halat Bakımında Kontrol Listesi
- Düzenli görsel muayene; erişimi zor noktalar için yardımcı ekipman
- Planlı yağlama ve yüzey temizliği
- Makara, tambur ve kılavuz kontrolü; aşınmış parçayı halattan önce yenileme
- Uzama, gerginlik ve sarım düzeni takibi
- Muayene ve değişim kayıtlarının halat bazında tutulması
Yeni Doğan Çelik Halat Nasıl Destek Olur?
Yeni Doğan Çelik Halat, Ostim/Ankara merkezli deposundan TS EN uygunluk ve menşei belgeli çelik halat tedarik eder. Konteyner vinci halatlarında vinç üreticisinin teknik tablosuna uygun çap ve konstrüksiyonu birlikte belirler, yağlama ve muayene planı konusunda teknik danışmanlık sunar. Teklif için halat çapı, konstrüksiyon, metraj ve vinç modelini paylaşmanız yeterlidir.
Frequently Asked Questions
STS vinci halatı kaç mm olur?
Model ve kapasiteye göre değişir; üretici tablosu esastır. STS hoist ve trolley halatlarında çaplar tipik olarak yaklaşık 28 mm üzerinde, büyük vinçlerde ve bom halatlarında daha da kalın olabilir.
STS halatı ne kadar sürede değişir?
Sabit süre yoktur; terminal yoğunluğu, çevre ve bakım kalitesine bağlıdır. Karar ISO 4309 muayene kriterleriyle verilir ve genellikle gemi boş zamanına planlanır.
STS halatı için galvanizli mi paslanmaz mı tercih edilir?
Galvanizli ve iyi yağlanmış halatlar en yaygın tercihtir. Paslanmaz çelik halat nadiren kullanılır; yüksek maliyet ve farklı mekanik davranış nedeniyle üretici onayı gerekir.
STS, RTG ve RMG halatları arasındaki en büyük fark nedir?
STS halatları daha büyük çaplı, daha uzun ve deniz ortamına maruzdur; RTG/RMG halatları yard içinde çalışır. Hepsinde üretici tablosu ve ISO 4309 muayenesi geçerlidir.
STS halatı için hangi standartlar geçerlidir?
Halat üretimi için EN 12385-4 ve ISO 2408, seçim için ISO 4308, muayene ve değişim kriterleri için ISO 4309 temel referanslardır.
Not: Çap, konstrüksiyon ve değişim aralıkları yaklaşık/tipik değerlerdir; bağlayıcı olan vinç üreticisinin teknik şartnamesi, ISO 4309 muayene kriterleri ve yetkili muayene kuruluşunun kararıdır.