Shackle (kilit cıvata, zincir bağlantı), iki yük elemanını birbirine güvenli şekilde bağlayan “U” veya “Bow” şekilli metal parçadır. Vinç kancasına halat bağlamak, sapanı yüke kilitlemek, zincir bağlantıları kurmak için kullanılır. Yanlış shackle seçimi sistemdeki en zayıf halka haline gelir — halat ve sapan sağlam olsa bile shackle koparsa tüm yük düşer. EN 13889 standardına göre iki ana tip vardır: Dee Shackle (D-shackle) dar ve güçlü, Bow Shackle (Anchor Shackle) geniş ve çok yönlü. Pin (cıvata) türü de kritiktir: Screw Pin hızlı kullanım, Safety Pin yüksek güvenlik için. Bu rehberde shackle türlerini, WLL tablosunu, uygulama örneklerini ve 2026 fiyatlarını ele alıyoruz.
Shackle Nedir?
Shackle; iki bağlantı noktasını birbirine tutan, “U” şeklinde metal parça ve bu U’yu kapatan pin (cıvata) şeklindeki sökülebilir bağlantı elemanı. Tarihte gemicilikten gelen terim (İngilizce “shackle” = kelepçe, bağlama).
Temel amaçları:
- Halat / sapan / zincir ile vinç kancası veya mapa arasında bağlantı
- Demontaj gerektiğinde hızlıca sökme
- Yük taşıma kapasitesini korumak
- Döner bağlantı noktası oluşturmak
Shackle Türleri
1. Dee Shackle (D-Shackle)
“D” harfine benzer dar, uzun gövde. Yüksek kapasite/ağırlık oranı. Sadece dikey tek yön yük için optimize.
- Daha küçük ve hafif
- Aynı kapasitede daha ekonomik
- Dikey yük mükemmel
- Açılı yüklemeye izin vermez (kapasite düşer)
- Zincir sapan uçları için standart
2. Bow Shackle (Anchor Shackle)
Oval, yay şeklinde geniş gövde. Çok yönlü yük alabilir — açılı çekme, 2-3 noktalı sapan toplama noktasında ideal.
- Dee shackle’dan biraz daha ağır
- Çoklu yön yük kabul eder
- 3 noktalı sapan için tercihen
- Genel amaçlı en yaygın
- Denizcilik standardı
3. Safety Pin Shackle
Pin başında pim + somun ek güvenlik. Titreşim ve dinamik yüklemede gevşemez. Sökülmesi daha yavaş.
- Kritik güvenlik uygulamaları
- Titreşimli ortam
- Uzun süre asılı kalacak yükler
- Endüstriyel kalıcı bağlantılar
4. Screw Pin Shackle
Pin vidalı, elle veya anahtar ile sökülür. Hızlı kullanım için.
- Geçici bağlantılar
- Sık takma-çıkarma
- Dinamik yüklemede gevşeme riski
- En ekonomik
5. Round Pin Shackle
Pin üzerinde herhangi dişli yok, düz silindir. Kesme kuvvetine daha dirençli. Kotter pin veya rivet ile sabitlenir.
- Çok ağır sanayi
- Pas, titreşim çok
- Kalıcı montaj
6. Long Reach / High Strength Shackle
Uzun gövdeli, özel yüksek dayanımlı alaşım. Offshore ve özel endüstri.
WLL Tablosu (Dee ve Bow Shackle)
| Gövde Ölçüsü | WLL (Dee) | WLL (Bow) | Pin Çapı | Galvanizli Ağırlık |
|---|---|---|---|---|
| 5 mm | 0.25 ton | 0.25 ton | 6 mm | 30 g |
| 6 mm | 0.33 ton | 0.33 ton | 8 mm | 50 g |
| 8 mm | 0.75 ton | 0.75 ton | 10 mm | 110 g |
| 10 mm | 1 ton | 1 ton | 11 mm | 180 g |
| 13 mm | 2 ton | 2 ton | 16 mm | 360 g |
| 16 mm | 3.25 ton | 3.25 ton | 19 mm | 640 g |
| 20 mm | 4.75 ton | 4.75 ton | 22 mm | 1.1 kg |
| 22 mm | 6.5 ton | 6.5 ton | 25 mm | 1.7 kg |
| 25 mm | 8.5 ton | 8.5 ton | 29 mm | 2.5 kg |
| 29 mm | 9.5 ton | 9.5 ton | 32 mm | 3.4 kg |
| 32 mm | 13.5 ton | 13.5 ton | 35 mm | 4.8 kg |
| 38 mm | 17 ton | 17 ton | 41 mm | 7.2 kg |
| 44 mm | 25 ton | 25 ton | 48 mm | 10.5 kg |
| 50 mm | 35 ton | 35 ton | 54 mm | 15.2 kg |
| 65 mm | 55 ton | 55 ton | 70 mm | 28 kg |
| 75 mm | 85 ton | 85 ton | 80 mm | 45 kg |
WLL değerleri dikey çekme için. Açılı yüklemede kapasite azalır — Bow shackle daha iyi performans.
Pin Türleri Detayı
Screw Pin (Vidalı Pin)
Pin bir ucu dişli, diğeri göz şeklinde. Somunla sıkılır. Hızlı sökülür. Yükleme sırasında halat / sapan pin etrafında döndürülebilir — bu pinin gevşemesine neden olabilir. Bu riski azaltmak için “seize” (pin üzerine ince tel sarma) yapılır.
Safety Pin (Güvenlik Pim)
Pin dişli + somun + kemerli pim (split pin). Üç kademeli kilit. Dinamik yük altında asla gevşemez. Uzun süreli montaj için ideal. Sökmek 2-3 dakika alır.
Round Pin (Yuvarlak Pim)
Pin düz silindir. Yanal kotter pin ile sabitlenir. Kesme mukavemeti yüksek. Genel sanayi, otomotiv yeniden kullanım için.
Bolt Type Pin
Cıvata + somun + kemerli pim. En güvenli ama en yavaş söküm. Offshore kalıcı bağlantı.
Shackle Fiyat Analizi (2026)
| WLL | Screw Pin Galv. (TL) | Safety Pin Galv. (TL) | Paslanmaz 316 (TL) |
|---|---|---|---|
| 0.5 ton | 35 – 65 | 65 – 110 | 180 – 310 |
| 1 ton | 85 – 160 | 145 – 265 | 420 – 720 |
| 2 ton | 140 – 260 | 235 – 425 | 700 – 1.220 |
| 3.25 ton | 225 – 420 | 380 – 695 | 1.145 – 1.995 |
| 4.75 ton | 380 – 690 | 650 – 1.175 | 1.950 – 3.395 |
| 6.5 ton | 555 – 1.010 | 955 – 1.730 | 2.865 – 4.990 |
| 8.5 ton | 790 – 1.435 | 1.350 – 2.455 | 4.055 – 7.065 |
| 13.5 ton | 1.495 – 2.720 | 2.570 – 4.670 | 7.700 – 13.410 |
| 25 ton | 2.795 – 5.080 | 4.795 – 8.720 | 14.385 – 25.060 |
| 35 ton | 5.625 – 10.225 | 9.655 – 17.555 | 28.965 – 50.455 |
Shackle Üzerindeki İşaretler (EN 13889)
Her sertifikalı shackle’da:
- Üretici sembolü / logosu
- WLL değeri (ton)
- Gövde ölçüsü (mm)
- Parti numarası (traceability)
- CE işareti (AB pazarı)
- Sınıf (Grade) — 6 veya 8
- Standart referans (EN 13889)
İşaretsiz shackle kullanılmamalı — belgesiz, kapasite bilinmiyor.
Shackle Muayene Kriterleri
- Gövde eğilmesi (%5’ten fazla deformasyon = atma)
- Pin düzlüğü (eğilmiş pin tehlikeli)
- Gövde çap azalması (aşınma %10 üzerinde = atma)
- Çatlak (görsel veya MT testi)
- Korozyon ve pas (yapısal)
- Gövde ve pin dişi durumu
- Markings okunabilirliği (silik ise atma)
- Açıklıkta deformasyon (shackle kalıcı açık kalmış)
Uzman Tavsiyesi: Shackle gövde deformasyonunun sayısal kontrolü kritik. Yeni shackle ölçümü üretim etiketinden alınır. Kullanılmış shackle ölçüsü kumpasla alınır. Nominal çaptan %10 daha az olan shackle kullanımdan çıkarılmalıdır. Gözle “biraz eğilmiş” tespit edilenler anında atılmalı — görsel kontrolü geçen bazı shackle’lar iç mikro-çatlaklı olabilir.
Shackle Kullanım Pratiği
1. Doğru WLL Seçimi
Yükün en az 1.2-1.5 katı WLL’li shackle. Örneğin 3 ton yük için 4.75 ton shackle (1.6 kat).
2. Yön Kontrolü
Dee shackle — yük gövdenin arka yayı doğrultusunda (dikey). Bow shackle — her yön uygun ama nominal değer yine dikey.
3. Pin Yerleştirme
Screw pin sıkılır, sonra seize (ince tel) ile dönmesi engellenir. Safety pin yerleştirilir, kemerli pim geçirilir.
4. Yüke Hizalama
Shackle açıklığı yük yönüne tam dik. Yana doğru çekilmemeli.
5. Test Kaldırma
%10-20 yükle test — shackle stabil mi, gevşek değil mi, pin yerinde mi kontrol.
Yaygın Shackle Hataları
- Pin ters takma: Açıklık aşağıda olmalı (yer çekimi yardımcı olur)
- Yandan yükleme (side loading): Dee shackle için kritik hata — kapasite %50 düşer
- Aşırı yükleme: WLL aşılması. %10-20 artı tolerans tehlikeli.
- Screw pin dönmeden emin olmama: Seize yok, pin yavaş yavaş gevşer
- Hasarlı shackle kullanımı: “Biraz eğilmiş, sorun olmaz” tavrı
- Paslanmış shackle: Yapısal durumu belirsiz
- İşaretsiz (bootleg) shackle: WLL bilinmeyen, yasal değil
- Pin olmadan bile yük taşıma: Shackle pin yoksa açık — işlev yok
Farklı Uygulamalarda Shackle Seçimi
| Uygulama | Önerilen Shackle |
|---|---|
| Tek kol dikey kaldırma | Dee Safety Pin |
| 2-3 noktalı sapan | Bow Safety Pin |
| Hızlı bağlantı (sık sök) | Bow Screw Pin |
| Deniz / offshore | Paslanmaz Bow Safety |
| Zincir sapan uçları | Dee Shackle |
| Winç kancası bağlantı | Bow Screw Pin |
| Kalıcı endüstriyel | Bow Bolt Type |
| Titreşimli ortam | Safety Pin |
| Çekme operasyonu (römorkaj) | Bow Shackle |
Shackle Grade 6 vs Grade 8
- Grade 6 (Standart): Çekme dayanımı 600 MPa. Genel kullanım.
- Grade 8 (High Strength): Çekme dayanımı 800 MPa. Aynı ölçüde daha yüksek WLL veya aynı WLL için daha küçük ölçü. Endüstriyel yoğun kullanım.
Grade 8 shackle %25-40 daha pahalıdır ama modern endüstri standardıdır.
Galvanizli vs Paslanmaz Shackle
- Galvanizli: Standart, ekonomik. İç mekan, orta korozyon ortamı için.
- Paslanmaz (AISI 316): Deniz, kimya, gıda. %3-5 kat daha pahalı ama çok uzun ömür.
Paslanmaz shackle detayları için Paslanmaz Çelik Halat ilişkili yazımıza bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Dee mi Bow shackle mı almalıyım?
Tek yön dikey yük için Dee (daha ekonomik). Birden fazla halat veya açılı yük için Bow (çok yönlü). Şüphede Bow seçin — daha güvenli.
Screw pin ile safety pin farkı?
Screw pin hızlı sökülür ama gevşeyebilir. Safety pin her zaman güvenli ama söküm 2-3 dakika alır. Uzun süreli bağlantıda safety, sık değişimde screw.
Shackle WLL’sinin kaç katı yükleyebilirim?
Kesinlikle WLL aşılmaz. WLL zaten güvenlik katsayısı 5-6 ile hesaplanmış. Aşma halatın kopma yüküne yakın yaklaşma demek — güvensiz.
Pas tutmuş shackle kullanılabilir mi?
Yüzeysel pas sorunsuz (temizle). Derin pitting, oyuk, yapısal aşınma varsa atın. Ölçü kontrolü yapın — %10 azalma discard.
Shackle yıllık muayene zorunlu mu?
Endüstriyel kullanımda evet. İSG kaldırma ekipmanı periyodik kontrol yönetmeliğine tabi. Kayıt tutulmalı. Kullanılmayan shackle için eksik muayene işletme sorumluluğundadır.
Sertifikasız shackle neden tehlikeli?
WLL bilinmiyor — kapasite tahmin edilemez. Malzeme kalitesi belirsiz — ani kopma riski. Üretici bilinmiyor — kalite kontrolü yok. Yasal denetimde de sorun yaratır.
Shackle pin kaybolursa yenisi takılabilir mi?
Kesinlikle hayır. Pin ve shackle gövdesi aynı üretici set ürünüdür; farklı kombinasyon güvenli değildir. Pin kaybedilen shackle atılır.
Shackle’ı nasıl temizlerim?
Hafif sabunlu su, sonra kuru bez. Pas varsa tel fırça ile temizlenir, kuvvetle yağ / galvaniz koruyucu uygulanır. Derin koroziyon varsa atın.
Shackle sıcak ortamda davranışı?
300°C’ye kadar çelik shackle güvenli. Üzerindeki WLL değeri hesaba katılır. Yüksek sıcaklık + sürekli yük kombinasyonunda özel ısıl dayanımlı shackle seçilmeli.
Shackle ile zincir sapan aynı anda kullanılır mı?
Evet, çok yaygındır. Zincir sapan üst bağlantı halkası shackle ile vinç kancasına bağlanır. WLL uyumlu olmalı — en zayıf bileşen sınırlayıcıdır.
Doğru Shackle, Güvenli Kaldırma Sisteminin Ayrılmaz Parçası
Shackle; basit görünen ama kaldırma sisteminin en zayıf halkası olabilecek kritik aksesuardır. Yanlış tip (Dee yerine Bow gereken yerde), yanlış pin (screw pin titreşimli ortamda) veya yanlış ölçü (yetersiz WLL) sistem güvenliğini doğrudan etkiler. Sertifikalı üretici, doğru sınıf (Grade 8) ve uygulamaya özel seçim; güvenli kaldırmanın temelidir.
Yeni Doğan Çelik Halat, EN 13889 sertifikalı Dee, Bow, Safety ve Screw Pin shackle’ları geniş kapasite yelpazesinde tedarik eder. Projenize uygun shackle seçimi için iletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilir, diğer aksesuarlar için Hardware sayfamıza göz atabilirsiniz.